Kısa cevap: Evet, kullanabilir. Türkiye'de kliniklerin WhatsApp'ta yapay zekâ asistanı kullanmasını yasaklayan bir kural yok. Ancak hastaların sağlık bilgileri KVKK'ya göre özel nitelikli kişisel veri olduğu için şu şartlar sağlanmalı: resmî WhatsApp Business API kullanmak, hastayı yapay zekâyla yazıştığı ve verilerinin nasıl işlendiği konusunda bilgilendirmek, sağlık bilgisi istemeden önce açık rıza almak, veriler yurt dışında işleniyorsa KVKK m.9'daki aktarım kurallarına uymak ve asistanın teşhis koymasına izin vermeden tıbbi sorularda görüşmeyi insana devretmek.
Klinikler Neden WhatsApp'ta Yapay Zekâ Asistanı Kullanıyor?
Hasta adaylarının büyük kısmı kliniğe ilk olarak WhatsApp'tan yazar. Mesajlar çoğu zaman mesai dışında, hafta sonu veya farklı saat dilimlerinden gelir. Geç cevap verilen hasta adayı başka bir kliniğe yazar. Yapay zekâ asistanı ilk mesaja anında cevap verir, sık sorulan soruları yanıtlar, randevu talebini toplar ve uygun adayı ekibe yönlendirir. Doğru kurulduğunda ekip, tekrarlayan sorular yerine gerçekten insan gerektiren görüşmelere zaman ayırır.
Hukuki Çerçeve: KVKK'da Bilinmesi Gerekenler
Sağlık verisi özel nitelikli kişisel veridir
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun 6. maddesine göre sağlık verileri özel nitelikli kişisel veridir ve ancak kanunda sayılan sınırlı sebeplerle işlenebilir. Bu sebeplerin başında ilgili kişinin açık rızası gelir. Hasta adayının WhatsApp'tan gönderdiği şikâyet açıklaması, fotoğraf veya tahlil sonucu bu kapsamdadır.
Aydınlatma yükümlülüğü
Hasta, verilerinin kim tarafından, hangi amaçla işlendiğini, kimlere aktarılabileceğini ve haklarını öğrenmelidir. WhatsApp yazışmasında bu, ilk mesajda kısa bir bilgilendirme ve aydınlatma metnine bağlantı ile yapılabilir. Hastanın yapay zekâ asistanıyla yazıştığını bilmesi de şeffaflığın bir parçasıdır.
Yurt dışına aktarım (KVKK m.9)
WhatsApp altyapısı ve birçok yapay zekâ modeli yurt dışındaki sunucularda çalışır. 7499 sayılı Kanun'la değişen ve 1 Haziran 2024'te yürürlüğe giren düzenlemeye göre yurt dışına aktarım için hukuki sebebe ek olarak yeterlilik kararı veya uygun güvencelerden biri (örneğin Kurul'un ilan ettiği standart sözleşme) gerekir. Standart sözleşme imzalandığı tarihten itibaren 5 iş günü içinde Kişisel Verileri Koruma Kurumu'na bildirilmelidir.
KVKK'nın yapay zekâ rehberi
Kişisel Verileri Koruma Kurumu, 24 Kasım 2025'te "Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi"ni yayımladı. Rehber, yapay zekâ sistemlerini kullanan kurumların veri sorumlusu olarak dikkat etmesi gereken konuları ele alıyor. Klinikler asistanı devreye almadan önce bu rehberi incelemelidir.
Sağlık tanıtım mevzuatı
Asistanın kullandığı dil de bir tanıtım faaliyetidir. Sağlık hizmetlerinde tanıtım kuralları gereği yanıltıcı, abartılı veya sonuç vaat eden ifadeler kullanılmamalıdır. Bu konuda Sağlık Reklam Yasağında Hasta Kazanımı yazımıza bakabilirsiniz.
Yapılması ve Yapılmaması Gerekenler
| Yapılması gerekenler | Yapılmaması gerekenler |
|---|---|
| Resmî WhatsApp Business API ve kurumsal numara kullanmak | Asistanı çalışanların kişisel WhatsApp numaralarına bağlamak |
| İlk mesajda yapay zekâ asistanıyla yazışıldığını ve kişisel verilerin nasıl işlendiğini kısaca bildirmek (aydınlatma) | Hastaya bir insanla yazıştığı izlenimini vermek |
| Sağlık bilgisi (şikâyet, fotoğraf, rapor) istenmeden önce açık rıza almak ve bunu kayıt altına almak | Rıza almadan fotoğraf, tahlil veya rapor talep etmek |
| Yalnız gerekli bilgiyi istemek (veri minimizasyonu) | "Ne olur ne olmaz" diye kimlik, pasaport, tüm sağlık geçmişi gibi gereksiz veri toplamak |
| Hizmet sağlayıcıyla veri işleme sözleşmesi yapmak; sunucular yurt dışındaysa KVKK m.9'daki aktarım yollarından birini uygulamak | Verinin hangi ülkede işlendiğini bilmeden sistemi devreye almak |
| Asistanı kliniğin onayladığı bilgi tabanıyla sınırlamak | Asistanın teşhis koymasına, tedavi veya ilaç önermesine izin vermek |
| Tıbbi soru, şikâyet ve fiyat/teklif aşamasında görüşmeyi insana devretmek | Hastayı yalnızca botla baş başa bırakmak, insana ulaşma yolunu kapatmak |
| Yazışmaları yetki bazlı erişimle CRM'de saklamak ve saklama süresi belirlemek | Yazışmaları ekran görüntüsü olarak telefon galerilerinde ya da WhatsApp gruplarında tutmak |
| Sağlık tanıtım mevzuatına uygun, ölçülü ifadeler kullanmak | "Garantili sonuç", "en iyi doktor", öncesi-sonrası vaatleri gibi yanıltıcı ifadeler |
Adım Adım Uygulama
- Kurumsal numarayı resmî WhatsApp Business API'ye taşıyın.
- Asistanın cevap verebileceği konuları ve bilgi tabanını yazılı olarak belirleyin; hekim onayından geçirin.
- İlk mesaj için kısa bir bilgilendirme ve aydınlatma metni bağlantısı hazırlayın.
- Sağlık bilgisi istenmeden önce açık rıza adımı ekleyin ve rızayı kayıt altına alın.
- Hizmet sağlayıcıyla veri işleme sözleşmesi yapın; sunucuların konumunu öğrenin, gerekiyorsa m.9 sürecini tamamlayın.
- İnsana devir kurallarını tanımlayın: tıbbi soru, şikâyet, fiyat/teklif ve "bir insanla konuşmak istiyorum" talepleri.
- Yazışmaları yetki bazlı erişimle CRM'de saklayın ve saklama süresini belirleyin.
- İlk haftalarda yazışmaları düzenli okuyup asistanın cevaplarını düzeltin.
Asistan Neleri Söylememeli?
- Teşhis veya "sizde şu hastalık olabilir" gibi yorumlar
- Tedavi, ilaç veya doz önerisi
- "Garantili sonuç", "ağrısız", "en iyi" gibi kesin ve abartılı vaatler
- Hekim değerlendirmesi olmadan kişiye özel kesin fiyat
- Başka hastaların bilgileri veya kişisel öncesi-sonrası fotoğrafları
MeduAI Bu Kurallara Nasıl Uyum Sağlar?
MeduAI, ProjeMED'in klinikler için geliştirdiği ve MeduCRM ile entegre çalışan yapay zekâ asistanıdır. WhatsApp Business API ve Instagram üzerinden gelen mesajları kliniğin onayladığı bilgi tabanıyla yanıtlar, tıbbi değerlendirme gerektiren sorularda ve randevu-teklif aşamasında görüşmeyi koordinatöre devreder; yazışmalar MeduCRM'de hasta kartında saklanır. Ayrıntılar için MeduAI ve MeduCRM sayfalarına bakabilirsiniz. Kliniklerde yapay zekânın diğer kullanım alanları için Kliniklerde Yapay Zekâ Asistanı ve Klinikler İçin Yapay Zekâ Çözümleri yazılarımızı inceleyebilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kurumunuza özel değerlendirme için bir hukukçuya danışın.
Sıkça Sorulan Sorular
Klinikler WhatsApp'ta yapay zekâ asistanı kullanabilir mi?
Evet. Türkiye'de bunu yasaklayan bir kural yok; ancak sağlık verisi özel nitelikli kişisel veri olduğu için KVKK'daki aydınlatma, açık rıza, veri güvenliği ve yurt dışı aktarım kurallarına uyulması gerekir. Asistan teşhis koymamalı ve tıbbi sorularda görüşmeyi hekime veya koordinatöre devretmelidir.
Hastadan açık rıza almak zorunlu mu?
Sağlık bilgisi (şikâyet, fotoğraf, tahlil) toplanacaksa çoğu durumda açık rıza gerekir. KVKK m.6 sağlık verisinin işlenebileceği sebepleri sınırlı olarak sayar; tedavi öncesi pazarlama ve ön görüşme aşamasında en güvenli yol, rızayı ayrı ve açık şekilde almaktır.
WhatsApp ve yapay zekâ sunucuları yurt dışındaysa ne olur?
Bu bir yurt dışı aktarımdır. 1 Haziran 2024'ten itibaren KVKK m.9'a göre yeterlilik kararı, uygun güvence (ör. Kurul'un ilan ettiği standart sözleşme) veya sınırlı arızi aktarım hallerinden biri gerekir. Standart sözleşme imzalandıysa 5 iş günü içinde Kurum'a bildirilmelidir.
Yapay zekâ asistanı fiyat verebilir mi?
Klinik onaylarsa genel fiyat aralığı veya paket bilgisi verebilir; kişiye özel teklif ve kesin fiyat hekim değerlendirmesinden sonra bir çalışan tarafından verilmelidir. Fiyat ve kampanya ifadeleri sağlık tanıtım mevzuatına uygun olmalıdır.
Hasta bir insanla görüşmek isterse ne olmalı?
Asistan bunu hemen anlamalı ve görüşmeyi yazışma geçmişiyle birlikte bir çalışana devretmelidir. İnsana ulaşma yolu her zaman açık olmalıdır.
Yazışmalar ne kadar süre saklanmalı?
Kurum, saklama ve imha politikasında amaçla sınırlı bir süre belirlemelidir. Tedaviye dönüşmeyen hasta adaylarının verileri, belirlenen süre sonunda silinmeli veya anonim hâle getirilmelidir.
